Waarom je ook eens achterom zou moeten kijken.

Door: Chantal Eelen

Kijk jij wel eens achterom als je naar het toilet bent geweest?
Je ontlasting zegt meer over je gezondheid dan dat je wellicht zou denken.
Wat voor een boodschap geeft jouw grote boodschap? In deze blog gaan we kijken naar het eindproduct van je spijsvertering.
Je hebt er meerdere keren per dag voedsel boven in gestopt, wat heeft je lichaam er nou eigenlijk mee gedaan en wat is er van overgebleven? Wat kun je met die informatie? Het is misschien wel waardevoller dan dat je in eerste instantie zou denken.

Ontlasting

Je uiteindelijke ontlasting bestaat als het goed is uit onverteerbare resten van vezels, darmbacteriën, slijm, spijsverteringssappen en afvalstoffen waar je lichaam niets meer mee kan. Hopelijk bevat je ontlasting weinig vitamine en mineralen, want die had je lichaam onderweg graag willen opnemen. De bruine kleur ontstaat door de omzetting van bilirubine (kleurstof van gal) in de dunne darm. Bilirubine is een afbraakproduct van hemoglobine, het stofje dat rode bloedcellen hun rode kleur geeft.

Werkt je spijsvertering optimaal?

Aan de kleur, vorm en stevigheid van je ontlasting kun je dus aflezen hoe het staat gesteld met de gezondheid van je maag darmkanaal. Een lichte kleur kan duiden op een stoornis aan de galproductie, plakpoep op een slechte vet vertering en een onaangename geur kan duiden op een gebrekkige eiwitvertering. Ook gasvormig kan een teken zijn. Wellicht dat er dan iets aan de hand is met je koolhydraat- of zetmeel vertering, dit veroorzaakt namelijk gasvorming.

Ontlasting in kaart

Om je ontlasting in kaart te brengen zou je gebruik kunnen maken van de Bristol Stoelgangkaart. Dit is een medisch hulpmiddel om de vorm van je ontlasting te categoriseren in 7 categorieën. De schaal is ontwikkeld door Heaton aan de Universiteit van Bristol.

Er zijn zeven types ontlasting te onderscheiden.

De eerste twee duiden op obstipatie:

Type 1: Losse harde keutels, zoals noten (deze zijn moeilijk uit te scheiden)
Type 2: Als een worst, maar klonterig

Heb jij vaak ontlasting in de categorie één en twee dan zou je een tekort aan vezels en vocht kunnen hebben.
Het is een signaal van je lichaam dat je meer water moet drinken en een kritische blik op je eetpatroon zou je kunnen helpen met betrekking tot je vezel- inname. Kom je hier zelf niet uit, dan kan het team van MetOmdat® je hier uiteraard bij ondersteunen.

Gezonde ontlasting

Type 3 en 4 worden gezien als de ideale uitscheiding types

Type 3: Als een worst, maar met barstjes aan de buitenkant
Type 4: Als een worst of slang, glad en zacht

Het liefst zou je willen dat je ontlasting er uit zou zien als type 4.
Een gezonde drol. Een sigaarvormige en met een gelijkmatige kleur. Je ontlasting drijft niet, want dit duidt op en slechte vet vertering. Je hebt weinig toiletpapier nodig. En je ontlasting laat ook geen remsporen achter, dit is namelijk ook weer een teken van een slechte vet vertering. Daarnaast stinkt je ontlasting ook niet. Want dit kan duiden op een slechte eiwit vertering

Dunne ontlasting

Type 5 tot en met 7 neigen naar diarree:

Type 5: Zachte keutels met duidelijke randen, wel makkelijk uit te scheiden.
Type 6: Zachte stukjes met gehavende randen, een papperige uitscheiding
Type 7: Waterig, geen vaste stukjes. Helemaal vloeibaar.

Bij te dunne ontlasting heeft je lichaam niet genoeg tijd om het water te scheiden van het voedsel. Heb jij regelmatig waterige ontlasting en weet je van jezelf dat je vezelrijk, gevarieerd en gezond eet, dan zou een lactose- of gluten intolerantie een oorzaak kunnen zijn.

Feedback

Laat je ontlasting de feedback van je spijsverteringsstelsel zijn. Hoe gaat het eigenlijk met je spijsvertering, neem je alle voedingsstoffen die je eet ook op? Zou je na aanleiding van je ontlasting, aanpassingen aan je voedingspatroon kunnen maken?
Of in welk deel van het maag darm kanaal zou er een probleem kunnen zitten?

Meer drinken, beter kauwen, voeding clusteren. Groente, fruit, eiwitten en vetten niet combineren met granen, suiker of zuivel. Eet vezelrijk en gevarieerd, eet zo veel mogelijk natuurlijke onbewerkte producten, Beweeg voor het eten. Een uur voor het eten twee glazen gemineraliseerd water drinken om je maagzuur te stimuleren. Tijdens het eten niet drinken, want dan verdun je je maagsappen en kunnen ze minder goed hun werk doen.

Weet dat naast voeding; beweging en stress ook van invloed zijn op je darmen.
Te weinig beweging en veel stress kunnen ook darmklachten veroorzaken.

Kleur van je ontlasting

Als laatste zou je ook nog kunnen kijken naar de kleur van je ontlasting.

Bruine ontlasting ontstaat door een afbraakproduct van je gal. Een gezonde kleur om te hebben dus.
Je ontlasting kan ook een gele of groene kleur hebben. Het eten van groene bladgroente kan vanwege het bladgroen (chlorofyl) voor een groene kleur zorgen. Dit verklaart een deel van de groene kleur van de ontlasting, maar het kan ook zijn dat je voedsel te snel door je darmen gaat of dat je last hebt van een aandoening aan de lever- en galwegen. Ook alcohol gebruik en laxeermiddelen veroorzaken een groene kleur.
Is je ontlasting geel dan kan dat komen door overtollig vet; wat weer kan duiden op een afwijking in de dunne darm of een gluten intolerantie.
Wanneer er geen of weinig bilirubine in de ontlasting zit krijgt deze een lichte, grijze kleur. Dit kan veroorzaakt worden door een gebrekkige afbraak van bilirubine of een afsluiting van de galwegen. Deze vorm van ontlasting kan een reden zijn om contact op te nemen met een arts. Ze kunnen dan onderzoeken of je een leveraandoening of een galblaasontsteking hebt.
Ook als je ontlasting heel donker van kleur is, is het raadzaam om waakzaam te zijn. Het kan duiden op een bloeding, door bijvoorbeeld een maagzweer of kanker. Wanneer bloed uit het hoger gelegen de van het maag-darmkanaal komt en dus wordt verteerd, verandert de kleur naar zwart. Uiteraard is dit niet de enige verklaring, want bij mensen die medicijnen slikken, die veel ijzer bevatten, kan de ontlasting ook zwart kleuren. Maar bij twijfel altijd een arts raadplegen. Bij darmkanker kun je vaak het bloed niet met het blote oog zien. Vooral wanneer de tumor al aan het begin van de dikke darm zit. Je ontlasting kan door het bloed wel heel donker van kleur zijn, bijna zwart.
Bij het tegengestelde en niet donkere maar juist hele lichte ontlasting, wit of beige. Kun je denken aan een blokkade in de galwegen, iets aan je lever of door medicatie.
Rode ontlasting is eigenlijk nooit een goed teken. Vaak duidt het op bloed in de ontlasting, dit moet je altijd door een arts laten controleren. Uiteraard zijn er een aantal voedingsmiddelen die een roodachtige kleur aan je ontlasting geven, bijvoorbeeld: rode kool, bietjes of tomatensoep. Helderrode ontlasting kan komen door aambeien die zijn gaan bloeden.
Poep met witte puntjes kan duiden op wormen. Dit komt regelmatig bij kleine kinderen voor, houd dus ook hun ontlasting in de gaten.

Je ontlasting kan dus veel over je gezondheid zeggen.
Kijk eens wat vaker achterom en ontdek of jij nog stappen kunt zetten voor een optimale spijsvertering.
Niet altijd smakelijk, wel zinvol!